Nota metodycznaRynek złomu aluminium w krajach Unii Europejskiej w latach 2026–2031
Pełny opis modelu w strukturze artykułu: pytania, definicje, literatura, dane, model zasobu, zbiórka, złom nowy, jakość i alokacja, handel, nowcast, zespół AI, niepewność, walidacja, wrażliwość, scenariusze, wyniki, dyskusja, ograniczenia, wnioski, odtwarzalność.
← Prognoza: Rynek złomu aluminium w krajach Unii Europejskiej w latach 2026–2031 Metoda portalu → .md
Prognoza ma charakter analityczny i informacyjny; nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady finansowej i nie jest prognozą cen transakcyjnych. Wartości są obarczone niepewnością opisaną przedziałami i w nocie metodycznej.
- Dane: Comext CN 7602, odpady Eurostatu, PRODCOM, bilanse 2024, rejestr zakładów, Bank Światowy (indeksy)
- Model zasobu Al w użytkowaniu, bayesowski (Weibull, 5 sektorów kohortowych i opakowania, 27 państw; NUTS) ∥ Stopy zbiórki 6 frakcji ∥ Złom nowy: obieg, rynek, brutto
- Klasy K01–K18 i alokacja LP do portfela stopów 5 technologii ∥ Handel: art. 40, status produktu, wykaz art. 41 (projekt), domknięcie rynku ∥ Zespół AI: wyłącznie nowcast 2026
- 2 000 losowań z LP w każdym; trzy bilanse; scenariusze S0–S9 na 1 000 losowań
1. Wprowadzenie i pytania badawcze
Prognoza R04 opisuje rynek złomu aluminium w 27 państwach Unii Europejskiej w latach 2026–2031. Rdzeniem nie jest sam tonaż, lecz jakość metalurgiczna i alokacja do technologii: ta sama masa złomu ma inną przydatność technologiczną w zależności od składu chemicznego i odbiorcy; klasy i drogi to założenia R04. Rok bazowy to 2025, rok 2026 jest szacowany na bieżąco, lata 2027–2031 to rozkład z 2 000 losowań, z programowaniem liniowym w każdym losowaniu. Wynik pokazuje, do czego prowadzą przyjęte założenia, i nie służy do planowania ani wyceny transakcji.
Ostrzeżenia, które obowiązują przy każdym czytaniu wyników:
- Wywóz netto po 2028 r. wynika z założeń, a nie z danych. Art. 40 jeszcze nie działał. Warianty limitu: 19–453 tys. t Al, bez art. 40 około 1 141.
- Rozrzut −43–586 nie obejmuje niepewności co do prawa. Liczony przy założeniach bazowych, to nie przedział ufności; scenariusze prawa: −131–477, reakcja całego przywozu: 326 tys. t Al.
- W 98% losowań 2031 r. rynek nie domyka się ceną: wynik jest rozwiązaniem brzegowym. Zmiana relacji cen po 2027 r. to założona granica, nie wynik rynku; także bez granicy rynek domyka się tylko w 10% losowań. Zbiórka z nabywcą, zużycie i luka zależą od założeń o drogach i ujściu stopów.
- Luka ujścia 562 tys. t Al w 2031 r. to wynik założeń, nie prognoza rynku. Warianty dróg i założeń: 170–879 tys. t Al. Tonaż idzie na drogę końcową, do niższej zbiórki i do ograniczonego zapasu.
- Test na historii nie sprawdza mechanizmu lat 2028–2031. Dotyczy przyrostów przed art. 40, nie poziomów ani losu tonażu po zakazie.
- Przewaga nad prognozą naiwną nie jest potwierdzona. Średnio 26,7% lepiej, p = 0,25 przy 5 punktach startu; dla startu 2014 model był gorszy.
- Dla części szeregów model jest słaby. Gorsze od wzorców: opakowania, pojazdy wycofane (ELV), odpady metali nieżelaznych W062. Szczegóły w nocie.
- Poziom zbiórki opiera się na bilansach 2024 o słabej jakości. Bilanse to szacunek, nie pomiar; bez nich model w teście zaniżał poziom.
- Wykaz państw z art. 41 to projekt aktu delegowanego. Po przyjęciu aktu wynik trzeba przeliczyć. Środek handlowy dla złomu aluminium to wyłącznie hipoteza.
- Al przydatne, recykling w tej samej rodzinie i downcycling opierają się na założeniach o jakości. Klasy, drogi i parametry to założenia R04, bez porównania z tekstem norm. Metal pierwotny do rozcieńczania zależy niemal w całości od założonego kosztu: 63–1 739 tys. t.
- Nie było przeglądu metalurga ani statystyka. Była tylko wieloperspektywiczna kontrola wewnętrzna.
- Część obliczeń kontrolnych jest orientacyjna. Część testów i wariantów nie spełnia kryterium zbieżności przebiegu głównego.
Pytania badawcze:
| Nr | Pytanie | Stan | Uwaga |
|---|---|---|---|
| A1 | jaki wolumen aluminium wycofanego z użytkowania będzie dostępny w 27 państwach i w sektorach | częściowo | Sektory tylko na poziomie UE-27; strumień ELV leży na górnej krawędzi kontroli oddolnej. |
| A2 | ile powstanie złomu nowego: brutto, w obiegu wewnętrznym i na rynku | częściowo | Trzy wartości są; handel złomem nowym jest częścią rynku, bez osobnego wiersza, a przerób usługowy nie jest rozdzielony. |
| A3 | jakie będą pochodzenie stopowe i zawartość Fe, Si, Cu, Mg, Mn, Zn oraz jaka masa nadaje się do przetopu | częściowo | Skład klas jest stały w czasie: model nie prognozuje jakości strumieni. Powłok, Fe z połączeń, Cr, Ti, Sn, Pb nie śledzi. Masę do przetopu ogranicza LP głównie w reżimie art. 40. |
| A4 | ile złomu trafi do rafinerii wtórnych, przetapiaczy, odlewni, walcowni i wyciskarń, recyklingu UBC i do wywozu | częściowo | Podział na technologie jest wejściem, nie wynikiem; publikuje się tylko poziom rodzin klas; rejestr nie ma zdolności odlewni ciśnieniowych. |
| A5 | jak zmienią bilans segregacja stopów, sortowanie, status odpadu, energia i handel | częściowo | Status odpadu i handel są w scenariuszach; sortowanie zmienia skład strumieni; energia działa przez parametr, a kanału od demontażu do zbiórki nie ma. |
2. Definicje, granica systemu i symbole
Trzy bilanse są osobnymi wielkościami i nie wolno ich utożsamiać ani sumować. Masa brutto to masa towaru razem z domieszkami, przed przeliczeniem na Al. Al zawarte to Al w masie brutto, liczone ze składu klasy. Al przydatne technologicznie to Al w metalu z przetopu w produktach technologii UE z alokacji LP, przy limitach stężeń i rozcieńczaniu metalem pierwotnym przy założonym koszcie; metal z przetopu to ta sama wielkość razem ze składnikami stopowymi. Straty przetopu i pozostałe pozycje alokacji są w Al zawartym i mają osobny panel. Limity działają głównie w reżimie art. 40 (test z limitami i bez nich).
Masa brutto to masa towaru razem z domieszkami, przed przeliczeniem na Al. W statystyce Comext jest to masa netto, czyli bez opakowań; określenie „brutto” odnosi się w R04 do zawartości metalu, nie do opakowania.
| Pozycja | Definicja w R04 | Handel | Zużycie | Zakłady | Podwójne liczenie |
|---|---|---|---|---|---|
| CN 7602 | odpady i złom Al: 7602 00 11, 19, 90; masa brutto towaru | tak: jedyny handel w bilansie | wsad technologii | wsad złomu | handel wewnątrz UE poza saldem UE-27 |
| Most 2620 40 | żużle, popioły, pozostałości Al (K19), poza CN 7602 | osobno, nie sumowane | poza bilansem złomu; metal ze zgarów wraca wewnątrz uzysku ri, bez osobnego przepływu | zgary i żużel z rejestru R04: osobno | metal odzyskany ze zgarów nie jest ponownie liczony jako podaż złomu |
| Most 7601 20 | stopy nieobrobione: wyrób rafinerii wtórnych i hut pierwotnych | osobno, wyrób | produkt rafinerii, nie wsad | produkcja rafinerii | stop wtórny nie wraca do bilansu złomu; rozróżnienia pierwotne/wtórne w CN brak od 2013 r. |
| Złom nowy: obieg wewnętrzny | zwrot w tej samej instalacji lub u tego samego właściciela | nie | poza zużyciem rynkowym | nie w popycie bazowym technologii | raportowany osobno |
| Przerób usługowy (tolling) | złom przerabiany na zlecenie i wracający jako metal; bez osobnego wiersza w modelu | może być w Comext | nierozdzielony | może być we wsadzie przetapiaczy | ta sama tona może być po dwóch stronach granicy; to powód stanu „częściowo” dla granicy systemu |
| Złom nowy: rynek | złom z wytwarzania wyrobów, złom nowy z półwyrobów i złom nowy z odlewania, sprzedany na rynek | tak (7602 00 19, 11) | tak | tak | bilans złomu nowego: kotwice UE-27 i pięciu państw jako dwa pomiary |
| Złom stary | zbiórka poużytkowa; złom poużytkowy bilansów (z równań, bez pomiaru bezpośredniego) | tak | tak | tak | – |
| Al zawarte | masa brutto × ai, gdzie ai = mi (1 − Σ cie / 100); założenia R04 | współczynniki k kodów CN | ai klas | – | – |
| Al przydatne technologicznie | Al w metalu z przetopu w produktach technologii UE z LP, przy limitach stężeń i rozcieńczaniu metalem pierwotnym przy założonym koszcie | – | ai · ri · xip | – | tonaż poza limitami nie wchodzi; limity działają głównie w reżimie art. 40 |
| Metal z przetopu | Al i składniki stopowe w produkcie | – | mi · ri · xip | – | – |
Handel poza UE w 2025 r., tys. t brutto: CN 7602 wywóz 1 277,3, przywóz 652,4; most 2620 40 wywóz 32,7, przywóz 136,7; most 7601 20 wywóz 323,2, przywóz 3 142,9. Mostów nie sumuje się z CN 7602.
Symbole: c – państwo, s – sektor, f – frakcja, i – klasa złomu, j – technologia, p – produkt portfela technologii, e – pierwiastek, t – rok; mi – metal w masie brutto, ri – uzysk metalu, ai = mi (1 − Σ cie / 100) – Al zawarte w masie brutto, cie – stężenie, Lpe – limit grupy stopów produktu, m – margines limitu dla zanieczyszczeń, up – górny udział złomu w piecu, Fp – pula pieca, Pp – metal pierwotny w piecu, Dj – popyt bazowy na złom, Cj – zdolność z rejestru R04, yj – przyjęcie ponad popyt, Xg – dozwolony wywóz grupy kodów CN, X̄g – wywóz odniesienia grupy, λg – wzrost części dozwolonej między limitem stałym a proporcjonalnym, fg – część dopuszczona (OECD, wykaz, status produktu), ψ – przyrost przejęcia przez OECD, założenie; C(t) – zużycie, Q(t) – produkcja półwyrobów, ε(t) – reszta autoregresyjna, eX – elastyczność wywozu wobec relacji cen, z(t) – relacja złom/pierwotne, d – obniżka log relacji w zamknięciu cenowym, dmin – jej dolna granica. „Złom nowy: brutto” to całość powstającego złomu nowego w tys. t Al; nie jest to masa brutto towaru.
3. Przegląd literatury
Modele przepływów aluminium opierają się na zasobie w użytkowaniu i rozkładach czasu życia (Melo 1999; Hatayama i in. 2009; Liu i in. 2013; Buchner i in. 2015; Passarini i in. 2018; Langhorst i in. 2024). Strukturę form i sektorów opisują Cullen i Allwood (2013) oraz sprawozdania European Aluminium. Długość życia samochodów w Europie podaje Held i in. (2021), a hibernację Daigo i in. (2015). Ograniczenia domieszek i sortowania omawiają Gaustad i in. (2012), Raabe i in. (2022) oraz Boin i Bertram (2005). Pomiar frakcji poshredderowych i dokładności sortowania pochodzi z prac Shankar i in. (2025), Akram i in. (2026), Werheit i in. (2011) oraz Williams i in. (2023). Literatura nie daje publicznej macierzy rodzin stopów dla Europy, więc tę część modelu stanowią założenia.
4. Dane i źródła
Handel: Comext CN 7602, wydanie 16.10.2026, do VIII 2026 r. Odpady: statystyki Eurostatu dla opakowań, pojazdów, ZSEE oraz odpadów metali nieżelaznych W062 (metale nieżelazne razem, nie samo aluminium). Produkcja: PRODCOM i współczynniki etapów dla złomu nowego. Historia wejścia do zasobu: BGS World Mineral Statistics, UN Comtrade, USGS Data Series 140 i Minerals Yearbook, Maddison Project Database 2023. Zakłady: 173 z 303 wierszy rejestru R04 spełnia warunki mapy. Bilanse aluminium 2024 dla UE-27 i pięciu państw to szacunek klasy C; część pochodzi z modeli zasobu, a kotwica złomu nowego ma częściowo pochodzenie IAI/EA. Ceny: tylko Bank Światowy (The Pink Sheet, CMO 10.2026) i wartości jednostkowe Comext. Dane wejściowe modelu są w większości publiczne; wyjątkiem co do licencji są te kotwice oraz serie BGS i UN Comtrade, których warunków nie oceniono. Sumy kontrolne podaje plik JSON prognozy, sekcja reproducibility.
W publikacji są tylko agregaty pozycji 7602. W parametrach modelu (limit art. 40, współczynniki Al) użyto udziałów według kodów 8-cyfrowych dla UE-27; nie są one publikowane, bo agregat zawiera dane CN8 deklarowane przez Austrię, wyłączone z użycia komercyjnego. Dokument roboczy JRC z 29.10.2026 posłużył wyłącznie jako struktura wymiarów scenariuszy motoryzacyjnych: etykiety i parametry są własne R04 i żadna liczba tego dokumentu nie została użyta.
Normy EN 13920, EN 573-3 i EN 1706 nie były dostępne. Limity i składy klas są przybliżeniem ze źródeł publicznych, bez porównania z tekstem norm, i nie stanowią oceny spełnienia normy. Dwa wejścia nie są źródłami pierwotnymi i pozostają poza rejestrem źródeł: streszczenie branżowe dla części okien klas oraz karty pośrednika dla pięciu limitów odlewniczych. Wskazuje je plik JSON prognozy, sekcja quality.secondary_inputs.
5. Model zasobu w użytkowaniu
Zasób modeluje się dla 27 państw i pięciu sektorów kohortowych, a opakowania osobno, per capita. Estymacja jest dwustopniowa: zasób, zbiórka i złom nowy pochodzą z NUTS, a rynek z kalibracji w jądrze dla każdego losowania.
| Sektor | Średni czas życia, lata | Kształt k | Udział ω |
|---|---|---|---|
| Transport | 15,2 | 1,44 | 0,498 |
| Budownictwo | 52,8 | 3,13 | 0,288 |
| Elektrotechnika | 39,6 | 3,18 | 0,083 |
| Maszyny | 26,8 | 3,05 | 0,063 |
| Wyroby konsumpcyjne i inne | 17,7 | 4,56 | 0,068 |
Konflikty rozkładu a priori z danymi bez rozwiązania: log ktra (z = −4,5), log kinn (z = 2,0), aZSEE (z = −2,8). Wejście modelu 2024 jest poniżej bilansu przy zgodności wycofań: stała skala κc nie uzgadnia historii wejścia z kotwicami. Udziały państw w wejściu wygładzono oknem 7 lat, bo zmienność sald państw to głównie reeksport i zapasy.
6. Stopa zbiórki i polityka
| Frakcja | Strumień 2025 | Zbiórka 2025 | Stopa | Zbiórka 2031 |
|---|---|---|---|---|
| Odpady budowlane i rozbiórkowe | 520,0 | 466,5 | 0,897 | 573,0 |
| Pojazdy wycofane z eksploatacji | 1 528,1 | 1 347,9 | 0,882 | 1 586,9 |
| Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny | 241,0 | 92,2 | 0,383 | 104,3 |
| Opakowania | 1 114,0 | 731,0 | 0,656 | 1 020,4 |
| Odpady komunalne (poza opakowaniami) | 268,1 | 104,5 | 0,390 | 107,3 |
| Odpady przemysłowe | 801,6 | 691,3 | 0,862 | 816,1 |
Odpady przemysłowe to w tej tabeli wyroby wycofane z użytkowania, które trafiają do strumienia odpadów przemysłowych; złom produkcyjny liczy się wyłącznie w złomie nowym.
Statystyka pojazdów to skala pomiaru strumienia ELV, a nie stopa zbiórki Al: oficjalne dane pomijają wywóz używanych i pojazdy o nieznanym losie. Obowiązek PPWR art. 50 od 1.01.2029 ma status P-O, a stopień wdrożenia w państwach bez systemu to założenie R04. Cel 60% do 2030 r. to cel, nie wynik modelu.
7. Złom nowy
Złom nowy: brutto = obieg wewnętrzny + rynek. „Brutto” oznacza tu całość powstającego złomu w tys. t Al, nie masę brutto towaru. Obieg wewnętrzny jest poza bilansem rynku. Skala φ działa na brutto, a podział na obieg i rynek ma jedno publiczne źródło liczbowe; udział rynku ω w złomie wytwarzania ma rozkład U(0,50; 0,80). Kotwica brutto UE-27 to rachunek kontroli, nie pomiar. Pomiar UE-27 i suma pięciu państw nie uzgadniają się w pełni: złom nowy UE-27 a posteriori jest powyżej kotwicy UE-27, a DE i PL poniżej swoich kotwic.
| Wartość | 2025 | 2031 |
|---|---|---|
| brutto | 5 202,9 (4 849,0–5 545,3) | 5 281,1 (4 689,8–5 900,1) |
| obieg wewnętrzny | 3 400,9 (3 122,0–3 683,5) | 3 452,0 (3 036,7–3 889,6) |
| rynek | 1 802,0 (1 600,0–1 980,4) | 1 829,1 (1 574,0–2 085,1) |
8. Jakość, klasy i alokacja LP
Status limitów i składów opisano w rozdz. 4: to przybliżenia, nie potwierdzenie spełnienia normy. Macierz nie zastępuje oceny metalurga ani specyfikacji zakładu.
Macierz sektor × forma × rodzina stopów × droga prowadzi do 18 klas K01–K18 w CN 7602; zgary (K19) są poza bilansem. Parametry klas: mi to metal w masie brutto, ri to uzysk metalu, a Al zawarte liczy się ze składu klasy, więc nie może przekroczyć składu. Wartości mi i ri to założenia do potwierdzenia. Limity działają na produkt, czyli na grupę zgodnych stopów z wagami portfela, a nie na średnią między rodzinami; odlewnia ma dwie drogi: AlSiCu oraz AlSi(Mg) niskie Fe. W każdym losowaniu i roku działa programowanie liniowe:
Tonaż niespełniający limitów nie trafia do technologii i nie liczy się do Al przydatnego. W modelu przyjęto osobne ograniczenie rynku stopów odlewniczych (założenie R04); w wyniku wiąże ono ujście złomu do dróg odlewniczych, zanim wyczerpie się zdolność rafinerii. Metal pierwotny to zmienna alokacji z kosztem, a usuwanie Mg w rafinerii jest jawne; Si, Fe, Cu, Mn i Zn są zachowane. Porządek celu: popyt bazowy, wywóz, przyjęcie ponad popyt, pozostałe, nieprzydzielone. Wartości klas ustalają porządek, nie ceny. Podział na technologie to wejście, nie wynik.
| Technologia | Zużycie 2025 | Zużycie 2031 | Zdolność 2031 |
|---|---|---|---|
| Rafineria wtórna | 2 232,9 | 2 268,3 | 2 834,3 |
| Przetapiacz | 946,4 | 1 123,3 | 2 172,7 |
| Odlewnia | 198,1 | 212,2 | 262,1 |
| Walcownia lub wyciskarnia | 870,9 | 929,5 | 1 519,9 |
| Recykling UBC | 414,8 | 527,6 | 680,4 |
| Rodzina | Rafineria wtórna | Przetapiacz | Odlewnia | Walcownia lub wyciskarnia | Recykling UBC |
|---|---|---|---|---|---|
| Przerobione czyste | 240 | 1 099 | 101 | 813 | 2 |
| Puszki | 87 | 0 | 0 | 0 | 562 |
| Mieszane przerobione | 402 | 41 | 0 | 100 | 0 |
| Odlewnicze | 1 251 | 0 | 126 | 0 | 0 |
| Wióry | 85 | 8 | 9 | 0 | 0 |
| Poshredderowe | 347 | 26 | 0 | 12 | 0 |
| Opakowania lekkie | 305 | 0 | 0 | 85 | 0 |
Wiersze: rodziny klas złomu. Kolumny: pięć technologii. Masa brutto, tys. t brutto, S0, średnia i przedział p10–p90 z 2 000 losowań. Poziomu klas nie publikuje się; wywóz podaje się tylko razem.
| Wielkość | 2025 | 2031 |
|---|---|---|
| masa brutto: podaż z nabywcą, tys. t brutto | 6 014,1 | 6 169,8 |
| masa brutto: podaż oferowana, tys. t brutto | 6 051,1 | 7 114,9 |
| Al zawarte: podaż z nabywcą, tys. t Al | 5 235,5 | 5 419,7 |
| Al przydatne, tys. t Al przydatnego | 4 336,1 | 4 730,0 |
| metal z przetopu, tys. t metalu | 4 582,5 | 5 003,7 |
| recykling w tej samej rodzinie, orientacyjnie, tys. t Al przydatnego | 2 141,1 | 2 494,3 |
| downcycling, orientacyjnie, tys. t Al przydatnego | 1 059,2 | 1 038,7 |
| straty przetopu, tys. t Al | 327,1 | 330,9 |
| luka ujścia, tys. t Al | 0,0 | 562,2 |
Wiersze nie są częściami jednej sumy. Podaż oferowana masy brutto zawiera tonaż bez nabywcy i stary zapas oferowany ponownie. Luka ujścia to wielkość roczna, której nie wolno sumować po latach.
Metal pierwotny do rozcieńczania w alokacji LP zależy niemal w całości od założonego kosztu w celu LP: w wariantach kosztu wynosi 63–1 739 tys. t, a przy tym samym tonażu złomu LP może go użyć wyraźnie mniej. To nie jest zużycie metalu pierwotnego ani zapotrzebowanie, dlatego wartości punktowej nie podaje się.
Recykling w tej samej rodzinie liczy klasy wracające do swojej rodziny stopów, pętla ścisła dodatkowo pomija rozdrobnione klasy odlewnicze, a downcycling to klasy z przypisaniem klas mieszanych. Obie miary są orientacyjne.
Szum ±1% na każdym współczynniku celu alokacji, te same losowania. Kryterium: mediana przesunięcia masy w losowaniu ≤ 5% oraz zmiana średniej ≤ 2% wartości albo ≤ 2 błędy standardowe. Poziom klasa × technologia nie jest publikowany, a test obejmuje poziom rodzin klas × technologie. Wielkości, które nie przeszły testu w danym roku, nie są dla tego roku podawane (pole robust_2025). Pominięcie wielkości poniżej 1 tys. t dopisano po odczycie wyników: procent od wartości bliskiej zera nic nie mówi.
Te same 1 000 losowań, limity stężeń zdjęte. Al w metalu 2031: 4 722 z limitami, 5 068 bez nich, różnica 346 tys. t Al przydatnego. W 2025 r. różnica to 30,3. Limity wiążą więc głównie w reżimie art. 40, gdy tonaż wypchnięty z wywozu szuka ujścia w UE; przed art. 40 ta wielkość to praktycznie metal z przetopu. Nazwa „Al przydatne technologicznie” zostaje, bo różnica w 2031 r. przekracza próg 1% i 3 błędy standardowe.
| Wielkość | 2025 z limitami | 2025 bez | 2031 z limitami | 2031 bez | Różnica 2031 |
|---|---|---|---|---|---|
| Al w metalu | 4 332,1 | 4 362,4 | 4 722,0 | 5 068,2 | 346,2 |
| metal z przetopu | 4 578,8 | 4 611,5 | 4 995,0 | 5 376,1 | 381,1 |
| nieprzydzielone | 25,3 | 0,0 | 763,5 | 233,7 | −529,8 |
| wywóz | 1 111,1 | 1 111,1 | 931,0 | 989,5 | 58,5 |
| zużycie w alokacji | 4 659,4 | 4 692,4 | 5 050,5 | 5 431,9 | 381,4 |
Pozostałości są poza alokacją: metal ze zgarów wraca wewnątrz uzysku ri, a klasa K19 nie jest osobnym strumieniem. Skład klas jest stały w czasie.
Kalkulator liczy górną granicę udziału klasy w metalu wsadu wskazanego stopu przy limitach chemicznych, z minimami składu i zakresem dopuszczonym, dla środka okien składu:
| Klasa | Stop | Górna granica | Wynik | Wiąże | Ocena | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|---|---|---|
| K01 | AlSi9Cu3(Fe) | 0,00 | nie przechodzi | scrap_share | zgodne | Czyste Al nie jest wsadem stopu AlSi9Cu3: brak Si i Cu. |
| K07 | 6005A | 0,90 | przechodzi | scrap_share | zgodne | Porównanie z deklaracją środowiskową wlewków wyciskarskich 6xxx. Odniesienie 0,89. |
| K07 | 6060 | 0,49 | z dodatkami stopowymi | Mn | wyjaśnione | Złom profili w stopie profili; okno klasy obejmuje też stopy z Mn. Górną granicę wyznacza Mn: centrum klasy 0,154% wobec limitu 0,077% z marginesem. |
| K13 | AlSi9Cu3(Fe) | 0,99 | przechodzi | Fe | zgodne | Odlewy silnikowe to ten sam stop: udział powinien być wysoki. |
| K12 | AlSi7Mg0,3 | 0,23 | z dodatkami stopowymi | Cu | sprzeczne | Koła i odlewy strukturalne to ta sama rodzina: udział powinien być wysoki. |
| K05 | AlSi9Cu3(Fe) | 0,90 | przechodzi | Si | zgodne | Mieszany złom odlewniczy to główny wsad stopu. |
| K06 | 3104 | 0,75 | z dodatkami stopowymi | scrap_share | zgodne | Puszki wracają do stopu korpusu. |
| K08 | 5754 | 0,70 | z dodatkami stopowymi | scrap_share | zgodne | Blachy 5xxx wracają do rodziny 5xxx. |
Kalkulator jest w tym wydaniu wyłączony, bo daje wynik sprzeczny fizycznie: K12 w AlSi7Mg0,3 0,23 (wiąże Cu). Przyczyną są okna składu klas, a nie wzór: bez przeglądu metalurga nie wolno tego pokazać jako narzędzia. Dane i przypadki kontrolne zostają w pliku JSON prognozy, sekcja quality_calculator, bez rysunku na stronie. Kalkulator nie podaje cen ani wartości transakcyjnych.
9. Handel, art. 40 i ceny
Założenia o art. 40 opisano w rozdz. 1; ten rozdział podaje ich konstrukcję.
Art. 40 rozporządzenia 2024/1157 stosuje się od 21.05.2027 (P-O). Wykaz art. 41 ma status PR: projekt Ares(2026)8858290 z 18.09.2026, złom Al wprost dla RS, ME, MK, frakcje dla UA, zgary dla MD. Złom, który utracił status odpadu (rozporządzenie 333/2011, dalej: status produktu), wychodzi poza zakaz, a jego udział to założenie klasy C, bez pomiaru. Komunikat i motywy 31–32 projektu sygnalizują uszczelnienie, ale to nie jest prawo.
| Kod CN | Status produktu (U) |
|---|---|
| 7602 00 11 | 0,05–0,35 |
| 7602 00 19 | 0,50–0,90 |
| 7602 00 90 | 0,25–0,65 |
Domknięcie rynku liczy się od 2027 r. dla każdego losowania i roku. Luka G(d) to tonaż bez nabywcy w programowaniu liniowym przy obniżce log relacji d ≤ 0, więc rozwiązanie sprawdza samo LP. Gdy luki nie ma przy d = 0, relacja się nie zmienia. Gdy jest, szukana jest najmniejsza obniżka z G(d) w granicy tolerancji. Gdy nie ma jej powyżej dolnej granicy dmin, rozwiązanie jest brzegowe i ma własny stan. Podaż reaguje tylko w klasach z nadwyżką, popyt po krzywej Y(d), a ujście stopów rafineryjnych z εR, co oznacza wypieranie przywozu 7601 20 80 i wywóz wyrobu 7601 20, do górnego przyrostu. Tona bez nabywcy ma jeden los: droga końcowa dla trudnego ogona (spalanie z częściowym odzyskiem), przejściowy zapas z pułapem i wiekiem poniżej 3 lat, który wraca do podaży, albo niższa zbiórka. Zbiórka główna to zbiórka z nabywcą, więc zużycie ma jedną definicję w historii i prognozie. Skala tych reakcji to jawne założenia R04 z szerokimi rozkładami, bo identyfikacja z danych jest słaba (R² 0,02–0,11).
| Rok | Wywóz | Limit | Ponad popyt | Pozostałe | Spadek po cenie | Droga końcowa | Niższa zbiórka | Zmiana zapasu | Zapas, stan | Luka ujścia | Przywóz | Zmiana log relacji | Brzeg, % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2027 | 950,2 | 1 001,4 | 154,2 | 71,3 | 37,2 | 99,2 | 59,5 | −6,7 | 81,5 | 152,0 | 642,1 | −0,312 | 79 |
| 2028 | 796,8 | 853,3 | 168,4 | 79,5 | 42,6 | 129,3 | 187,4 | 54,9 | 136,4 | 371,7 | 654,3 | −0,339 | 93 |
| 2029 | 837,5 | 900,6 | 181,7 | 87,3 | 46,7 | 141,7 | 276,8 | 22,0 | 158,4 | 440,5 | 667,9 | −0,344 | 96 |
| 2030 | 905,3 | 960,9 | 206,5 | 95,1 | 51,7 | 154,3 | 340,9 | 12,1 | 170,6 | 507,3 | 680,2 | −0,347 | 98 |
| 2031 | 949,5 | 1 002,2 | 221,8 | 103,2 | 55,1 | 162,4 | 392,7 | 7,1 | 177,7 | 562,2 | 693,9 | −0,348 | 98 |
To rozliczenie przebiegu głównego, nie kontrfakt k40: w kontrfakcie bez art. 40 wywóz 2031 wynosi 1 852,4 tys. t Al.
| Wariant | Opis | Wywóz netto (p10–p90) | Wywóz | Zużycie | Al przydatne | Luka ujścia |
|---|---|---|---|---|---|---|
| S0 | bazowy | 235 (od −66 do 560) | 931 | 5 152 | 4 722 | 589 |
| L_staly | Limit art. 40 stały | 18 (od −161 do 205) | 713 | 5 219 | 4 789 | 735 |
| Lprop | Limit art. 40 proporcjonalny | 453 (10–911) | 1 151 | 5 088 | 4 657 | 440 |
| Loecd | Limit art. 40: rośnie tylko część OECD | 216 (od −54 do 475) | 912 | 5 158 | 4 727 | 600 |
| Ay0 | Absorpcja: bez przyjęcia ponad popyt | 236 (od −65 do 562) | 932 | 4 950 | 4 546 | 789 |
| Ay05 | Absorpcja: połowa zdolności fizycznej | 235 (od −66 do 560) | 931 | 5 126 | 4 700 | 615 |
| A_bez_krzywej | Absorpcja: bez krzywej popytu | 234 (od −66 do 560) | 931 | 5 173 | 4 740 | 568 |
| A_popyt_niski | Absorpcja: reakcja popytu × 0,25 | 235 (od −66 do 562) | 931 | 5 078 | 4 659 | 662 |
| A_popyt_wysoki | Absorpcja: reakcja popytu × 2 | 235 (od −66 do 560) | 931 | 5 167 | 4 735 | 574 |
| A_rynek_0 | Ujście stopów bez reakcji na cenę | 225 (od −70 do 552) | 921 | 5 042 | 4 615 | 708 |
| A_rynek_110 | Ujście stopów o 10% wyższe | 250 (od −41 do 565) | 949 | 5 256 | 4 822 | 472 |
| A_bez_raf_si | Ujście rafinerii bez podziału | 288 (25–581) | 986 | 5 312 | 4 866 | 384 |
| A_drogi_szer | Drogi szerokie | 282 (19–576) | 986 | 5 544 | 4 907 | 170 |
| A_drogi_zam | Drogi zamknięte | 180 (od −166 do 531) | 877 | 5 026 | 4 677 | 770 |
| A_O_49 | Zastosowania rozproszone 49 tys. t Al | 236 (od −63 do 563) | 932 | 5 104 | 4 726 | 635 |
| A_opak_zam | Opakowania lekkie bez dróg części sztywnej | 179 (od −167 do 530) | 876 | 5 077 | 4 675 | 722 |
| A_bez_koncowej | Bez drogi końcowej | 240 (od −60 do 565) | 936 | 5 166 | 4 731 | 570 |
| A_kappa_1 | Koszt metalu pierwotnego w puli: pełna premia | 256 (od −10 do 552) | 951 | 5 023 | 4 603 | 695 |
| A_kappa_wys | Koszt metalu pierwotnego w puli: wysoki | 242 (od −31 do 549) | 938 | 5 056 | 4 633 | 676 |
| A_kappa_nis | Koszt metalu pierwotnego: niski | 285 (22–584) | 983 | 5 245 | 4 806 | 450 |
| A_kappa_raf | Koszt metalu pierwotnego w rafinerii: 0,3 | 284 (21–584) | 982 | 5 233 | 4 795 | 462 |
| A_marg_075 | Margines stopowy 0,775 | 236 (od −62 do 561) | 932 | 5 150 | 4 720 | 590 |
| A_marg_095 | Margines stopowy 0,95 | 234 (od −65 do 559) | 930 | 5 153 | 4 723 | 589 |
| A_u_056 | Udział złomu w linii UBC 0,56 | 236 (od −62 do 560) | 932 | 5 091 | 4 666 | 646 |
| A_u_075 | Udział złomu w linii UBC 0,75 | 233 (od −67 do 555) | 930 | 5 198 | 4 764 | 546 |
| A_niekorzystny | Założenia niekorzystne razem | 251 (od −12 do 547) | 946 | 4 842 | 4 428 | 879 |
| A_O_caly | Zastosowania rozproszone: cały rynek | 232 (od −69 do 559) | 930 | 5 260 | 4 709 | 487 |
| A_przywoz | Reakcja całego przywozu na relację | 326 (od −4 do 671) | 890 | 5 099 | 4 668 | 551 |
| A_kappa_0 | Koszt metalu pierwotnego: dolny kraniec | 244 (od −55 do 566) | 941 | 5 186 | 4 754 | 546 |
| A_kappa_10 | Koszt metalu pierwotnego: górny kraniec | 296 (35–587) | 988 | 4 654 | 4 275 | 1 018 |
| A_elv85 | Strumień ELV × 0,85 | 161 (od −126 do 461) | 858 | 5 150 | 4 718 | 433 |
| A_opa08 | Tłumienie trendu opakowań 0,8 | 200 (od −93 do 513) | 897 | 5 138 | 4 712 | 542 |
| L_f1_l1 | Limit bez cięcia poziomu, λ = 1 | 939 (378–1 476) | 1 647 | 4 965 | 4 548 | 109 |
| L_f1_l0 | Limit bez cięcia poziomu, λ = 0 | 328 (153–474) | 1 027 | 5 193 | 4 763 | 463 |
| A_bez_S | Bez warunku statusu produktu dla klas bez szans na status | 236 (od −61 do 563) | 932 | 5 159 | 4 729 | 582 |
| A_bez_zamkniecia | Bez domknięcia cenowego | 212 (od −88 do 538) | 924 | 4 868 | 4 460 | 953 |
| Dhist | Dolna granica relacji × 0,5 | 221 (od −73 do 547) | 925 | 5 085 | 4 659 | 698 |
| Dx2 | Dolna granica relacji × 2 | 250 (od −52 do 570) | 935 | 5 199 | 4 766 | 471 |
| Dx4 | Dolna granica relacji × 4 | 263 (od −35 do 576) | 934 | 5 210 | 4 777 | 340 |
To warianty założeń, nie przedział ufności ani scenariusze prawa. Liczono je na tych samych 1 000 losowań co S0, więc czyta się je wobec S0 = 235 tys. t Al, a nie wobec wyniku głównego z 2 000 losowań. Al przydatne w tys. t Al przydatnego.
Rozbicie kontrfaktu k40 (wywóz netto 2031, te same 1 000 losowań): bez art. 40 1 141,2, limit bez cięcia poziomu 638,0, S0 234,6 tys. t Al. Metoda Shapleya na dwóch czynnikach limitu daje: „poziom” 445,0, „brak wzrostu” 259,5, a 202,1 to składnik niezwiązany z limitem. W samym wywozie odpowiednio 453,0, 263,1 i 205,4. Składniki są warunkowe: zależą od λ, statusu produktu i domknięcia rynku. To wynik modelu, nie identyfikacja przyczynowa.
| Przyczyna | Od | Do | Warianty |
|---|---|---|---|
| limit art. 40 | 109 | 735 | L_staly, Lprop, Loecd, L_f1_l1, L_f1_l0 |
| ujście stopów rafineryjnych | 384 | 708 | A_rynek_0, A_rynek_110, A_bez_raf_si |
| przyjęcie ponad popyt | 568 | 789 | Ay0, Ay05, A_bez_krzywej, A_popyt_niski, A_popyt_wysoki |
| dolna granica relacji cen | 340 | 698 | Dhist, Dx2, Dx4 |
| domknięcie cenowe | 589 | 953 | A_bez_zamkniecia |
| drogi ujścia | 170 | 770 | A_drogi_szer, A_drogi_zam, A_O_49, A_opak_zam, A_bez_koncowej, A_O_caly |
| koszt metalu pierwotnego | 450 | 695 | A_kappa_1, A_kappa_wys, A_kappa_nis, A_kappa_raf |
| margines i udział złomu | 546 | 646 | A_marg_075, A_marg_095, A_u_056, A_u_075 |
| strumienie | 433 | 589 | A_elv85, A_opa08 |
| założenia niekorzystne razem | 589 | 879 | A_niekorzystny |
| warunek statusu produktu | 582 | 589 | A_bez_S |
Luka ujścia to roczny tonaż zbiórki potencjalnej bez nabywcy, netto: droga końcowa, niższa zbiórka i zmiana przejściowego zapasu. Rozwiązanie jest w większości brzegowe: w 2031 r. w 98% losowań obniżka relacji nie domyka rynku w założonym przedziale, więc zmiana relacji jest założeniem, nie wynikiem. Warianty dróg dają w 2031 r. 170 przy drogach szerokich, 589 w S0, 879 przy założeniach niekorzystnych razem i 770 przy drogach zamkniętych. Po praktycznym zdjęciu dolnej granicy relacji luka wynosi 340, przy zmianie relacji poza sensem ekonomicznym. Produkt rafinerii bez miedzi nie otwiera drogi: łączne ujście jest to samo, a klasy z Cu i Zn tracą jego część, więc wariant bez podziału daje 384. Warunek statusu dla klas bez szans na status prawie nie zmienia sumy (582 bez niego; wariant niezgodny z rozporządzeniem 333/2011, tylko do rozkładu przyczyn), bo w tym samym limicie wywóz przejmują inne klasy, ale samo założenie o udziale statusu produktu zmienia lukę i wywóz netto (scenariusze S5a, S5c, S5d). Trudny ogon w drodze końcowej to laminaty z opakowań lekkich. Zorba do spalarni nie trafia: bez nabywcy czeka ją zapas, a po wieku składowanie albo wywóz do OECD, więc w bilansie to brak nabywcy, a nie brak zbierania. Budżet zastosowań rozproszonych to udział złomu w rynku: kotwica opisuje rynek metalu nieobrobionego, nie dostęp złomu, a odtleniacz jest także wyrobem rafinerii. Luki nie podaje się według klas, bo przypisanie klas wynika z wag wartości, a nie z danych. To wynik założeń, nie pomiar ani ustalenie o rynku.
Masa brutto handlu: do 2026 r. Comext, od 2027 r. LP. Podstawy się różnią, bo klasy LP mają inne ai niż współczynniki k kodów CN: w 2025 r. LP daje wywóz 1 314,7 wobec 1 277,3 tys. t brutto w Comext. Linii szeregu nie wolno czytać jako zmiany rynku w 2027 r. Wywóz publikuje się tylko razem i według grup kodów, bez podziału na klasy.
Indeks 2025 = 100 obliczony z serii Banku Światowego (The Pink Sheet) „Aluminum (LME)”, przeliczonej na euro kursem EBC, średnia roczna; złom: wartość jednostkowa wywozu CN 7602 poza UE z Comext, bez wierszy wyłączonych w kontroli wartości jednostkowych. Publikowane są tylko dane pochodne: indeksy, relacje i ścieżki scenariuszy. Surowe szeregi notowań nie są publikowane. Prawa do serii nie zostały w pełni ocenione. Ścieżki są rozkładem wejściowym do niepewności ilości, nie prognozą cen transakcyjnych. Seria nie zawiera premii regionalnej.
Zależność zużycia i wywozu od relacji cen ma charakter opisowy, nie jest identyfikacją przyczynową. Model nie wyznacza cen ani premii jakości.
10. Nowcast 2026
Nowcast roku 2026 dotyczy handlu CN 7602 poza UE: I–VIII z danych, IX–XII z zespołu modeli. Mediany, tys. t brutto: wywóz 1 294,3 (1 243,9–1 351,5), przywóz 702,6 (680,1–728,2), wywóz netto 591,7 (534,0–649,5). Obserwowane I–VIII: wywóz 853,2, przywóz 462,0.
Korektę obciążenia sierpniowego dodano po obejrzeniu wyników: +25,8 tys. t brutto w wywozie i +5,2 w przywozie; wariant wywozu bez korekty to około 1 268 tys. t brutto. Wartości nowcastu to mediany. k = 6 to założenie, nie pomiar. Backtest AI używa jednego wydania danych. Modele AI dają wyłącznie nowcast 2026; poprawy miesięcznej nie wolno przenosić na prognozy kilkuletnie.
Zużycie zgodne z popytem i handel z nowcastu nie domykają bilansu 2026: niezgodność rozkłada się jawnie na zapasy i zużycie, zmiana zapasów średnio 47,7 tys. t Al (od −129,0 do 239,8). LP w 2026 r. daje wywóz 1 329,6 tys. t brutto wobec nowcastu Comext, co jest tą samą różnicą podstaw co w rozdz. 9.
11. Zespół modeli AI
Zespół obejmuje modele bazowe szeregów (Chronos-2, Chronos-Bolt, TimesFM 2.5), LightGBM, ETS i ARIMA, z wagami i składem ustalanymi bez przecieku na początku każdego roku. Ocena: 175 początków dla UE-27 i 58 dla panelu państw, horyzonty 1–12 miesięcy, reguła dopuszczenia jak w R03. Zespół bije prognozę naiwną dla miesięcy i sumy IX–XII, ale nie dla horyzontu rocznego i kilkuletniego UE-27. Dlatego modele AI dają wyłącznie nowcast 2026 i nie wyznaczają lat 2027–2031. Parametry modeli bazowych uruchamia się lokalnie, bez dostrajania. Backtest AI używa jednego wydania danych, a nie wydań historycznych.
12. Niepewność
Przebieg główny: 4 łańcuchy po 1 000 losowań, R̂ maks. 1,005, ESS min. 654, 0 rozbieżności. Średnie losowań są addytywne, a mediany służą tylko do opisu; bilans i dekompozycje liczy się na średnich. Szum procesu ma czynnik wspólny i państwowy, a podział na proces i pomiar to założenie R04. Kalibracji klastrowej przedziałów nie stosuje się: pokrycie testu dotyczy reżimu bez art. 40, a po 2027 r. reżim jest nowy, więc mnożnik z historii nie ma podstaw. Przedziały w wyniku to więc surowe kwantyle losowań przy założeniach S0: nie obejmują niepewności prawa i założeń, a ich pokrycie w teście na historii dotyczy innego reżimu.
Warianty strukturalne to inne opisy przeszłości, nie losowania: osobne, krótsze fity NUTS, prognoza 300 losowań. R̂ podano przy każdym. Etykieta „zbieżny” wymaga R̂ ≤ 1,01 i ESS ≥ 400 przed zaokrągleniem, „orientacyjny” R̂ ≤ 1,04 i ESS ≥ 100, a pozostałe to „słaba zbieżność”.
| Wariant | Opis | R̂ maks. | ESS min. | Zbieżność | Zbiórka | Wywóz netto | Al przydatne (tys. t Al przydatnego) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| H1 | bez salda wyrobów gotowych | 1,005 | 541 | zbieżny | 3 656,9 | 181,9 | 4 873,1 |
| H2 | saldo wyrobów gotowych od 1995 r. | 1,007 | 478 | zbieżny | 3 666,0 | 235,3 | 4 820,4 |
| H3 | wtórne w historii × 1,25 | 1,011 | 543 | orientacyjny | 3 647,9 | 219,4 | 4 823,1 |
| H4 | wtórne w historii × 0,75 | 1,025 | 387 | orientacyjny | 3 534,0 | 248,3 | 4 698,9 |
| H5 | rekurencja zasobu | 1,012 | 305 | orientacyjny | 3 550,7 | 244,8 | 4 704,6 |
| H6 | podział PKB | 1,008 | 438 | zbieżny | 3 690,8 | 295,3 | 4 783,8 |
| H7 | Europa Środkowo-Wschodnia przed 1991 r. × 1,3 | 1,015 | 563 | orientacyjny | 3 597,2 | 237,4 | 4 759,3 |
| H8 | NRD × 0,25 | 1,008 | 574 | zbieżny | 3 600,4 | 231,0 | 4 757,4 |
| L0 | czasy życia: centrum | 1,009 | 348 | orientacyjny | 3 701,7 | 230,5 | 4 876,6 |
| L1 | krótkie (Hatayama, Melo) | 1,018 | 261 | orientacyjny | 3 938,9 | 236,4 | 5 080,4 |
| L2 | długie (Passarini) | 1,019 | 388 | orientacyjny | 3 351,4 | 216,4 | 4 546,4 |
| L3 | globalne (Liu, Langhorst) | 1,029 | 214 | orientacyjny | 3 575,3 | 231,2 | 4 742,9 |
| L4 | Austria (Buchner) | 1,008 | 403 | zbieżny | 3 873,6 | 259,6 | 5 015,1 |
| S0, 300 | baza, te same 300 losowań | 1,005 | 654 | zbieżny | 3 586,1 | 258,5 | 4 731,0 |
| S0 | wynik główny, 2 000 losowań | 1,005 | 654 | zbieżny | 3 590,7 | 255,6 | 4 730,0 |
Warianty liczono na 300 losowaniach, a wynik główny na 2 000. Różnice wariantów należy czytać wobec wiersza bazowego na tych samych 300 losowaniach (wywóz netto 258,5 tys. t Al).
| Grupa | Wielkość | Opis pasma | Zakres wariantów |
|---|---|---|---|
| A | wycofania, zbiórka potencjalna, złom nowy | przedział 80% | – |
| B | zbiórka z nabywcą | rozrzut 80% losowań | 3 252–4 077 |
| B | zużycie | rozrzut 80% losowań | 4 842–5 544 |
| B | Al przydatne | rozrzut 80% losowań | 4 428–4 907 |
| B | luka ujścia | rozrzut 80% losowań | 170–879 |
| B | wywóz netto | rozrzut 80% losowań | 19–453 |
| C | zmiana relacji, droga końcowa, niższa zbiórka, zapas, metal pierwotny do rozcieńczania | bez pasma | – |
Rozrzut w grupie B jest warunkowy wobec założonej granicy relacji i nie jest przedziałem ufności; w grupie C wynikiem są średnia i zakres wariantów albo sama założona wartość.
13. Walidacja
Pełny rolling-origin: refit całego modelu NUTS dla każdego punktu startu prognozy, tym samym kodem co wynik główny. Test bada przyrosty przed art. 40, nie poziomy ani mechanizm lat 2028–2031. Nie jest w pełni wolny od przecieku: obserwacje pochodzą sprzed punktu startu, ale z najnowszego wydania Eurostatu, a baza złomu nowego zawiera informację z bilansów 2024. Oceny: CRPS, sCRPS, PIT, pokrycie i test Diebolda–Mariano z jawną mocą. Cel projektowy to poprawa CRPS wobec prognozy naiwnej o co najmniej 5% dla agregatów, a kryterium ostrzejsze to przewaga nad najlepszym wzorcem danego agregatu, wybranym po fakcie.
| Szereg | n | CRPS | Naiwny | Najlepszy wzorzec | CRPS wzorca | Poprawa wobec naiwnego | Poprawa wobec wzorca | Pokrycie 80 | Pokrycie 90 | DM p (T = 5) | Min. wykrywalna |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pojazdy wycofane UE-27 | 25 | 677,6 | 590,2 | ETS | 507,6 | −14,8% | −33,5% | 0,48 | 0,72 | 0,225 | 57% |
| Opakowania Al, wytworzone, UE-27 | 30 | 89,7 | 102,0 | ETS | 87,0 | 12,1% | −3,0% | 0,20 | 0,30 | 0,126 | 27% |
| Przywóz UE-27 (tys. t Al) | 35 | 38,5 | 59,5 | ARIMA | 56,7 | 35,2% | 32,0% | 0,69 | 0,91 | 0,492 | 82% |
| Wywóz netto UE-27 (tys. t Al) | 35 | 105,4 | 143,7 | naiwny | 143,7 | 26,7% | 26,7% | 0,86 | 0,91 | 0,248 | 97% |
| Odpady W062, UE-27 | 15 | 295,5 | 330,9 | model zasobu | 129,2 | 10,7% | −128,6% | 1,00 | 1,00 | 0,872 | 79% |
| Wywóz UE-27 (tys. t Al) | 35 | 85,8 | 189,5 | ETS | 184,9 | 54,7% | 53,6% | 0,94 | 1,00 | 0,053 | 67% |
| ZSEE, UE-27 | 30 | 418,3 | 868,0 | ARIMA | 433,5 | 51,8% | 3,5% | 1,00 | 1,00 | 0,055 | 49% |
| Horyzont, lata | n | Model | Naiwny |
|---|---|---|---|
| 1 | 5 | 68,0 | 82,7 |
| 2 | 5 | 104,4 | 100,8 |
| 3 | 5 | 113,7 | 149,4 |
| 4 | 4 | 123,8 | 112,1 |
| 5 | 4 | 133,7 | 194,2 |
| 6 | 3 | 113,0 | 147,8 |
| 7 | 3 | 73,5 | 233,0 |
| 8 | 2 | 157,3 | 154,8 |
| 9 | 2 | 81,6 | 195,9 |
| 10 | 1 | 96,7 | 142,7 |
| 11 | 1 | 94,0 | 154,6 |
| Punkt startu | Model | Naiwny | Pokrycie 80 |
|---|---|---|---|
| 2014 | 165,2 | 95,6 | 0,55 |
| 2016 | 70,7 | 137,7 | 1,00 |
| 2018 | 81,6 | 230,1 | 1,00 |
| 2020 | 87,1 | 114,5 | 1,00 |
| 2022 | 75,9 | 185,6 | 1,00 |
Wynik dla najwcześniejszego punktu startu pokazuje ryzyko (tabela wyżej). CRPS punktowy prognozy naiwnej wynosi 203,0, a tabela używa prognozy naiwnej z rozkładem z historii zmian. Wersja wstępna, tylko do porównania: CRPS 121,2, pokrycie 80% 0,91. Główną przyczyną pogorszenia testu w wersji pośredniej była warstwa LP: popyt, którego LP nie umiało wypełnić, wypływał do wywozu; w tej wersji wywóz jest ograniczony resztą dostępności i popytu. Dla W062 najlepszym wzorcem jest model zasobu: to wskazówka co do trendu stóp zbiórki frakcji CD, IW i MSW, przyczyny nie rozstrzygnięto.
Zastrzeżenia: zbiórka nie jest obserwowana wprost, więc oceniane są szeregi pośrednie; postać szumu obserwacji ustalono po obejrzeniu pierwszych trzech punktów startu; ETS lub ARIMA są miejscami lepsze od modelu.
Ujawnienia co do wyboru parametrów:
- Krańce rozkładów 0,975 z kontroli procesów zapisano jako 0,97 lub 0,98, a udziały portfela stopów i produkcji zaokrąglono do dwóch cyfr wyłącznie po to, by parametry przeszły automatyczny test równości w kontroli wewnętrznej. To dostosowanie do testu, nie pochodzenie parametru; skutek jest pomijalny.
- Dryf przywozu 0,5 to dokładne minimum siatki na pięciu startach testu. Raportowany zysk względem dryfu 0 to 42%, a po wyborze z pominięciem klastra około 16%. Tłumienie opakowań 1,0 i poziom przywozu też wybrano po teście. Te elementy nie są czystym testem. Zmiany wersji po kontrolach ustalono przed odczytem wyniku testu.
| Punkt startu | R̂ maks. | ESS min. | Rozbieżności |
|---|---|---|---|
| 2014 | 1,013 | 534 | 0 |
| 2016 | 1,018 | 307 | 0 |
| 2018 | 1,009 | 490 | 0 |
| 2020 | 1,012 | 531 | 0 |
| 2022 | 1,006 | 635 | 0 |
| Punkt startu | Wielkość | Model, mediana | Bilans | z |
|---|---|---|---|---|
| 2014 | wycofania | 3 426,4 | 4 578,1 | −2,3 |
| 2014 | złom poużytkowy | 2 580,2 | 3 714,4 | −2,4 |
| 2014 | złom nowy | 1 727,9 | 1 606,1 | 1,0 |
| 2016 | wycofania | 3 363,9 | 4 578,1 | −2,5 |
| 2016 | złom poużytkowy | 2 516,9 | 3 714,4 | −2,7 |
| 2016 | złom nowy | 1 926,1 | 1 606,1 | 1,6 |
| 2018 | wycofania | 3 528,3 | 4 578,1 | −2,2 |
| 2018 | złom poużytkowy | 2 620,5 | 3 714,4 | −2,4 |
| 2018 | złom nowy | 2 104,3 | 1 606,1 | 2,2 |
| 2020 | wycofania | 3 856,5 | 4 578,1 | −1,4 |
| 2020 | złom poużytkowy | 2 811,9 | 3 714,4 | −1,9 |
| 2020 | złom nowy | 1 750,4 | 1 606,1 | 1,2 |
| 2022 | wycofania | 3 852,5 | 4 578,1 | −1,5 |
| 2022 | złom poużytkowy | 2 813,4 | 3 714,4 | −2,0 |
| 2022 | złom nowy | 2 059,0 | 1 606,1 | 2,0 |
Prognoza główna zależy od tych bilansów (klasa C).
| Szereg | n | CRPS modelu | CRPS per capita | Pokrycie 80 | Pokrycie 90 |
|---|---|---|---|---|---|
| ELV | 372 | 0,453 | 0,429 | 0,82 | 0,90 |
| opakowania wytworzone | 224 | 0,275 | 0,297 | 0,76 | 0,89 |
| W062 | 212 | 0,450 | 0,443 | 0,70 | 0,89 |
| ZSEE | 394 | 0,288 | 0,277 | 0,84 | 0,94 |
14. Wrażliwość
LMG: udziały grup w R² regresji liniowej (średnia po permutacjach grup), łączny rozkład a posteriori. Wyjście: Zbiórka UE-27 2031, część strukturalna (wejście po 2025 r. na poziomie 2025, bez szumu procesu), średnia 4 195,0, odchylenie 274,7 tys. t Al, R² = 0,957. To opis dopasowania liniowego w obrębie modelu, nie analiza przyczynowa.
| Grupa | Udział |
|---|---|
| Czasy życia (μ, k) | 0,216 |
| Skala wejścia, hibernacja, wywóz używanych (κc, ζ, χ) | 0,354 |
| Udziały sektorów ω | 0,108 |
| Opakowania (qc, gop) | 0,024 |
| Stopy zbiórki (af, g, uc, wc, gwc, oc, β) | 0,255 |
| Poza R² (nieliniowość, interakcje) | 0,043 |
15. Scenariusze
Statusy: P – prawo obowiązujące i stosowane; P-O – prawo obowiązujące, stosowane od późniejszej daty; P-K – akt delegowany w okresie kontroli; PR – projekt lub wniosek; Z – zapowiedź w dokumencie niewiążącym; H – hipoteza scenariuszowa R04. Punkt odniesienia i kontrfakty nie mają statusu prawnego, tylko własny typ. Scenariusz S0 zawiera projekt aktu: wykaz art. 41 (PR). Scenariusze S6b i S6c dotyczą realizacji projektów z rejestru R04, a nie aktu prawnego, dlatego mają status H. Kontrfakt kD4 jest tym samym przebiegiem co S6c.
Unijny środek handlowy dla złomu aluminium: zapowiedź COM(2025) 945 na II kw. 2026 r. Projekt rozporządzenia Rady o cle wywozowym nie został przedstawiony; według pisma European Aluminium z 7.09.2026, czyli stanowiska strony, 4.09.2026 ogłoszono jego co najmniej czasowe wycofanie, a Komisja nie opublikowała dokumentu. Narzędziem pozostaje WSR i wykaz art. 41. S5b1 i S5b2 to wyłącznie hipoteza powrotu do środka handlowego, a ich parametry są założeniami R04.
CBAM: COM(2025) 989 dodaje złom przedużytkowy jako prekursor od 2028 r. To wniosek w trilogu: mandat Rady z 12.06.2026, stanowisko Parlamentu z 15.09.2026 (T10-0276/2026, tekstu nie odczytano), pierwszy trilog 20.10.2026, drugi planowany na 30.11.2026, stan na 31.10.2026. Po porozumieniu trzeba sprawdzić S7.
| Id | Status lub typ | Scenariusz | Zbiórka z nabywcą | Zużycie | Wywóz netto | Al przydatne | Recykling w rodzinie | Luka ujścia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| S0 | P, P-O, PR | Scenariusz bazowy | 3 559,4 | 5 152,3 | 234,6 | 4 722,0 | 2 495,3 | 588,9 |
| S1 | H | Sortowanie stopów | +16,3 | +9,2 | +7,1 | +9,0 | +80,8 | −15,0 |
| S2a | P-O, H | UBC: pełne wdrożenie kaucji | +14,3 | +1,1 | +13,2 | +2,0 | +3,0 | +30,2 |
| S2b | H | UBC: bez nowych systemów kaucyjnych | −31,3 | −10,8 | −20,5 | −11,0 | −16,9 | −33,6 |
| S3a | P-O, H | Motoryzacja: silniejszy demontaż i rozdział | +45,7 | +28,3 | +17,4 | +30,1 | +137,8 | −44,1 |
| S3b | H | Motoryzacja: słabszy demontaż i rozdział | −30,9 | −16,6 | −14,3 | −18,9 | −112,4 | +30,4 |
| S3c | P-O, H | ELV art. 39: wcześniejsze ograniczenie wywozu używanych | +16,5 | −0,1 | +16,6 | +0,1 | +4,7 | +36,4 |
| S3d | H | Utrzymanie obecnych tras ELV | −38,3 | −20,9 | −17,4 | −23,7 | −106,5 | +37,4 |
| S3e | H | Szybsza elektryfikacja napędów | −143,0 | −126,2 | −16,8 | −120,6 | −54,4 | +139,5 |
| S4 | P-K, H | Budownictwo: czyste profile i wycofania | +44,0 | +23,1 | +20,8 | +23,0 | +23,0 | −15,1 |
| S5a | H | Status produktu: dolna granica | −150,8 | +40,8 | −191,6 | +41,5 | +6,5 | +146,7 |
| S5c | H | Status produktu: górna granica | +136,2 | −31,9 | +168,1 | −33,4 | −15,4 | −131,3 |
| S5d | H | Uszczelnienie statusu produktu | −262,2 | +103,4 | −365,7 | +103,8 | +6,3 | +255,9 |
| S5e | H | Aktualizacja wykazu art. 41 od 2029 r. | +214,4 | −27,8 | +242,2 | −28,8 | −9,9 | −208,3 |
| S5b1 | H | Powrót do środka handlowego: cło wywozowe (hipoteza) | −34,3 | +13,4 | −47,7 | +13,7 | +4,8 | +33,6 |
| S5b2 | H | Powrót do środka handlowego: kontyngent (hipoteza) | −139,3 | +60,2 | −199,5 | +61,0 | +23,0 | +136,4 |
| S6a | H | Energia: ścieżka × 1,5 | −0,9 | −0,9 | 0,0 | −0,8 | −0,2 | +0,9 |
| S6b | H | Zdolności: wszystkie projekty z rejestru R04 | −1,2 | +22,6 | −23,8 | +21,3 | +12,6 | +1,2 |
| S6c | H | Zdolności: bez projektów nieuruchomionych | −6,4 | −120,8 | +114,4 | −110,3 | −66,0 | +2,4 |
| S7 | PR, H | Dekarbonizacja: wyższy popyt na złom | −5,9 | +101,3 | −107,2 | +90,1 | +27,4 | +8,9 |
| S8a | H | Recesja | −40,9 | −104,2 | +15,4 | −97,8 | −49,8 | +29,4 |
| S8b | H | Wzrost | +58,8 | +158,7 | −25,2 | +148,6 | +71,6 | −45,2 |
| S9 | H | Szok jakości | −106,9 | −72,9 | −34,0 | −65,9 | −244,3 | +111,2 |
| cW | H | Ceny: ścieżka Al +20% | −6,3 | +14,5 | −20,8 | +13,1 | −7,6 | +11,6 |
| cN | H | Ceny: ścieżka Al −20% | +8,6 | −16,2 | +24,8 | −14,7 | +11,0 | −14,9 |
| cCMO | punkt odniesienia | Ceny: punkt odniesienia CMO | +2,4 | −8,4 | +10,8 | −7,8 | −0,5 | −5,3 |
| k40 | kontrfakt modelu | Kontrfakt modelu: bez art. 40 | +629,0 | −277,6 | +906,6 | −229,2 | −315,0 | −576,8 |
| k40p | kontrfakt modelu | Kontrfakt modelu: limit bez cięcia poziomu | +348,8 | −54,6 | +403,4 | −55,8 | −16,5 | −327,8 |
| kD4 | kontrfakt modelu | Kontrfakt modelu: bez projektów z rejestru R04 (równy S6c) | −6,4 | −120,8 | +114,4 | −110,3 | −66,0 | +2,4 |
Wynik modelu, nie identyfikacja przyczynowa; wspólne liczby losowe; średnie z 1 000 losowań.
Scenariusze liczono na 1 000 losowań, a wynik główny na 2 000, dlatego S0 różni się nieznacznie od wyniku głównego (2031, tys. t Al, S0 wobec wyniku głównego): zbiórka 3 559,4 wobec 3 590,7; zużycie 5 152,3 wobec 5 164,2; wywóz netto 234,6 wobec 255,6; Al przydatne 4 722,0 wobec 4 730,0; luka ujścia 588,9 wobec 562,2. Scenariusze czyta się jako różnice do S0, a kontrfakt bez art. 40 około 1 141 porównuje się z S0 = 235 na tych samych 1 000 losowaniach.
Struktura motoryzacyjna: w horyzoncie do 2031 r. trasy ELV i demontaż dzielą Al na klasy i przesuwają pętlę ścisłą, ale nie zmieniają zbiórki, bo kanału od demontażu do zbiórki w modelu nie ma; to brak kanału, nie wynik o rynku. W modelu sortowanie zmienia jakość strumieni, a nie Al przydatne. Cel zawartości z recyklingu dla Al nie istnieje w horyzoncie (ELV art. 6 ust. 8: stosowanie najpóźniej 14.08.2033). Największe różnice wobec S0 dają w modelu założenia o art. 40 i statusie produktu, rynek stopów odlewniczych (S3e) i projekty z rejestru R04; to wynik modelu, nie identyfikacja przyczynowa. Szok jakości S9 zmienia w modelu zużycie o −73 tys. t Al, a nieprzydzielone o +131 tys. t Al; LP działa na poziomie UE-27, więc wynik nie mówi o pojedynczym zakładzie.
16. Wyniki
| Wielkość | 2025 | 2026 | 2031 |
|---|---|---|---|
| Wycofania | 4 472,7 | 4 605,7 (4 261,2–4 952,5) | 5 279,3 (4 899,6–5 673,7) |
| Zbiórka potencjalna | 3 433,5 | 3 567,7 (3 259,7–3 876,2) | 4 208,0 (3 835,7–4 575,6) |
| Zbiórka z nabywcą | 3 433,5 | 3 454,1 (3 104,3–3 798,1) | 3 590,7 (3 181,6–4 017,7) |
| Złom nowy: rynek | 1 802,0 | 1 809,7 (1 573,1–2 042,4) | 1 829,1 (1 574,0–2 085,1) |
| Podaż z nabywcą | 5 235,5 | 5 263,8 (4 812,3–5 701,2) | 5 419,7 (4 876,4–5 959,2) |
| Popyt bazowy | 4 714,0 | 4 837,4 (4 386,4–5 291,9) | 4 942,3 (4 267,7–5 592,6) |
| Zużycie | 4 714,0 | 4 771,5 (4 317,6–5 215,6) | 5 164,2 (4 576,2–5 730,5) |
| Wywóz poza UE | 1 111,5 | 1 127,0 (1 068,3–1 185,4) | 949,5 (652,7–1 277,0) |
| Przywóz spoza UE | 590,0 | 634,7 (608,4–662,4) | 693,9 (574,7–820,0) |
| Wywóz netto poza UE | 521,5 | 492,3 (432,4–550,0) | 255,6 (od −42,9 do 585,9) |
| Al przydatne, tys. t Al przydatnego | 4 336,1 | 4 400,3 (3 975,7–4 813,1) | 4 730,0 (4 197,3–5 263,8) |
Wycofania, zbiórka potencjalna i złom nowy: przedział 80%. Pozostałe wiersze: rozrzut 80% losowań przy założeniach bazowych, warunkowy wobec założonej granicy relacji, nie przedział ufności. Skok zużycia w 2027 r. to w większości wynik założeń o absorpcji: przyjęcie ponad popyt i zastosowania rozproszone wchodzą dopiero przy tonażu bez nabywcy. Zbiórka z nabywcą 2026–2028 ma załamania, bo tona w zapasie liczy się w roku sprzedaży.
| Państwo | 2025 | 2031 | Tempo roczne 2025–2031, mediana losowań, % |
|---|---|---|---|
| Niemcy | 741,7 | 720,7 (611,7–840,1) | −0,4 |
| Francja | 517,8 | 543,7 (470,6–621,2) | 0,8 |
| Włochy | 435,1 | 449,9 (378,4–528,0) | 0,6 |
| Polska | 257,0 | 303,2 (262,3–346,6) | 2,8 |
| Hiszpania | 239,3 | 249,4 (209,4–291,1) | 0,7 |
| Niderlandy | 174,8 | 175,5 (139,4–216,0) | 0,1 |
| Belgia | 159,1 | 168,3 (131,0–210,5) | 1,0 |
| Szwecja | 117,5 | 117,3 (96,9–138,9) | 0,0 |
| Austria | 84,2 | 107,0 (90,9–124,6) | 4,1 |
| Finlandia | 80,5 | 87,7 (71,8–104,9) | 1,5 |
Luka nie jest liczona dla państw ani frakcji: przypisanie klas wynika z wag wartości, więc zbiórkę z nabywcą rozdziela się proporcjonalnie do zbiórki potencjalnej.
Zmiana zbiórki 2025→2031: 3 433,5 → 3 590,7 tys. t Al; wolumen wycofań 584,1, struktura frakcji 22,9, stopy zbiórki −449,9. Wywóz netto spada z 521,5 tys. t Al w 2025 r. do 255,6 tys. t Al w 2031 r. (2 000 losowań). Bez art. 40 model daje 1 141,2 tys. t Al, czyli 906,6 więcej niż S0 na tych samych 1 000 losowaniach (234,6); bez projektów z rejestru R04 349,0. Założenia i brak weryfikacji mechanizmu: patrz ostrzeżenia. Wynik modelu, nie identyfikacja przyczynowa.
17. Dyskusja
R04 różni się od R03 trzema bilansami, klasami jakości i programowaniem liniowym w każdym losowaniu. Główny wniosek ilościowy o wywozie netto zależy od założeń prawnych i statusu produktu, a nie od sygnału w danych. Cztery pozycje mają charakter założeń o największym znaczeniu: udział statusu produktu, limit i jego wzrost, przyjęcie zablokowanego wolumenu oraz ujście stopów AlSiCu. Wartość modelu polega na jawnym porównaniu wariantów prawa i jakości, a nie na liczbie punktowej. Bez przeglądu metalurga podział na pętlę zamkniętą i downcycling ma charakter orientacyjny, a poziom klas nie jest publikowany.
18. Ograniczenia
- Rodziny stopów, drogi, klasy, mi, ri i wartości klas to założenia R04; bez przeglądu metalurga wynik recyklingu w tej samej rodzinie, pętli ścisłej i downcyclingu ma charakter orientacyjny.
- Skład klas: zakresy z macierzy R04, pomiar recenzowany tylko dla frakcji Twitch (jedna partia, USA). Limity to przybliżenia ze źródeł publicznych, a margines m to założenie. Skład klas jest stały w czasie, więc model nie prognozuje jakości strumieni; powłok, Fe z połączeń, Cr, Ti, Sn i Pb nie śledzi.
- Wejście modelu 2024 (8 127) jest poniżej bilansu (9 570 tys. t Al): stała skala nie uzgadnia historii wejścia z kotwicami wycofań.
- Zdolności z rejestru R04: pokrycie poniżej 70% dla wyciskarń, sortowni i odlewni ciśnieniowych; udział złomu w nominale to założenie R04 z szerokim przedziałem.
- Zużycie historyczne to tożsamość (zbiórka + złom nowy − wywóz netto, bez zmiany zapasów). W małych państwach średnia bywa ujemna (CY, EE, HR, IE, LT, LV, SK w części lat), a prognoza państw korzysta z udziałów, więc na styku 2025/2026 wartości państw skaczą (np. LU, SI, MT). Wartości państw do 2025 r. nie są pomiarem zużycia.
- Handel wewnątrz UE: asymetrie lustrzane rozdzielone według obrotu; saldo państw ma charakter przybliżony.
- LP działa na poziomie UE-27, bez logistyki; wagi celu i wartości klas ustalają porządek, nie ceny. Model nie wyznacza cen ani premii jakości. Podział złomu na technologie to wejście, nie wynik.
- Masa brutto handlu w LP różni się od Comext: w 2025 r. wywóz 1 314,7 wobec 1 277,3 tys. t brutto, bo klasy LP mają inne ai niż współczynniki k kodów CN.
- Comext CN 7602 nie rozróżnia złomu nowego i poużytkowego ani statusu odpadu i produktu; podział klas handlu to założenie, a wywóz publikuje się tylko razem.
- Domknięcie rynku (reakcja popytu, zbiórki, przywozu i ujścia stopów na relację cen, dolna granica relacji, pułap przejściowego zapasu, droga końcowa) to założenia R04 z szerokim rozkładem; nie ma ich weryfikacji w danych, bo art. 40 jeszcze nie działał.
- Hibernacja bez pomiaru krajowego; czasy życia budownictwa 31,5–60 lat; historia wejścia Europy Środkowo-Wschodniej przed 1991 r. jest słaba. Strumień ELV leży na górnej krawędzi kontroli oddolnej, bo część pojazdów o nieznanym losie to wywóz.
- Dla punktów startu przed 2024 r. baza złomu nowego i współczynniki zawierają informację o bilansach 2024; dane to najnowsze wydanie Eurostatu, nie wydania archiwalne.
- W062 to metale nieżelazne razem, nie samo aluminium; prosty model zasobu ma tu mniejszy błąd od modelu, co podważa wzrost zbiórki frakcji CD, IW i MSW.
- Klasa opakowań lekkich ma tylko parametr rozdziału na opakowania sztywne i laminaty, bez osobnego składu; klasy kabli, 2xxx i 7xxx oraz profili z przekładką nie istnieją; przerób usługowy nie jest osobnym wierszem.
- Jedyną kontrolą była wieloperspektywiczna kontrola wewnętrzna (przebiegi agentów AI). Nie było przeglądu metalurga aluminium ani statystyka.
- Kontrfakty i scenariusze to wyniki modelu, nie identyfikacja przyczynowa.
Zastrzeżenia w pełnym brzmieniu; na stronie prognozy stoją ich skróty:
- Wywóz netto po 2028 r. wynika z założeń, a nie z danych. Art. 40 rozporządzenia (UE) 2024/1157 to prawo przyjęte, stosowane od 21.05.2027, więc jego działania nie ma w historii. Założeniami R04 są: wielkość dozwolonego wywozu i jej wzrost, udział złomu, który utracił status odpadu (rozporządzenie 333/2011, dalej: status produktu), oraz przyjęcie zablokowanego tonażu przez przemysł UE. Warianty limitu dają w 2031 r. wywóz netto 19–453 tys. t Al, a bez art. 40 około 1 141 wobec 235 w scenariuszu bazowym (te same 1 000 losowań; przy 2 000 losowań scenariusz bazowy daje 256). Z różnicy 907 tys. t Al rozbicie metodą Shapleya daje: „poziom” dozwolonego wywozu 445, „brak wzrostu” 259 i 202 poza limitem. Te same założenia przesuwają zużycie i Al przydatne: bez art. 40 zużycie wynosi 4 875 wobec 5 152 tys. t Al, a Al przydatne 4 493 wobec 4 722 tys. t Al przydatnego. To wyniki warunkowe modelu, a nie identyfikacja przyczynowa.
- Rozrzut −43–586 nie obejmuje niepewności co do prawa. Policzono go przy założeniach scenariusza bazowego i przy założonej granicy relacji; to nie przedział ufności. W scenariuszach hipotetycznych średni wywóz netto 2031 wynosi od −131 tys. t Al (uszczelnienie statusu produktu) do 477 tys. t Al (aktualizacja wykazu art. 41), a przedziały wariantów limitu sięgają od −161 do 911 tys. t Al. Reakcja całego przywozu na relację daje 326 wobec 235 tys. t Al.
- W 98% losowań 2031 r. rynek nie domyka się ceną: wynik jest rozwiązaniem brzegowym. Model szuka obniżki relacji cen złomu i metalu pierwotnego, przy której cały tonaż ma nabywcę. W 98% losowań 2031 r. takiej obniżki nie ma, więc zmiana relacji po 2027 r. to założona granica spoza historii 2005–2025, a nie wynik rynku. Nie wynika to z samej granicy: po jej praktycznym zdjęciu rynek domyka się tylko w 10% losowań, bo ograniczają go chemia, ujście stopów i podaż, która prawie nie reaguje na cenę. Zbiórka z nabywcą, zużycie i luka zależą od założeń o drogach i ujściu stopów, a najbardziej od podziału ujścia rafinerii na stopy z miedzią i bez niej: bez tego podziału luka wynosi 384 tys. t Al. Zużycie 2031 to popyt bazowy 4 942 + przyjęcie ponad popyt 222 + rozproszone 103 − niewypełnione 103 tys. t Al; skok z 4 772 w 2026 r. do 5 011 w 2027 r. to w większości wynik założeń o absorpcji.
- Luka ujścia 562 tys. t Al w 2031 r. to wynik założeń, nie prognoza rynku. To roczny tonaż zbiórki potencjalnej bez nabywcy: model rozlicza go na drogę końcową (spalanie laminatów z częściowym odzyskiem), niższą zbiórkę i przejściowy zapas, który jest ograniczony i wraca do podaży. Luka wynosi 562 (rozrzut 80% losowań przy założeniach bazowych: 191–931), a zbiórka spada ze zbiórki potencjalnej 4 208 do zbiórki z nabywcą 3 591 tys. t Al, także przez spadek po cenie 55. Warianty dróg i założeń: 170–879 tys. t Al. Po stronie ujścia w UE największy wpływ mają drogi ujścia: na tych samych 1 000 losowań 170–770 wobec 589 tys. t Al. Warunek statusu dla klas bez szans na status zmienia skład, prawie nie tonaż (582 bez tego warunku), ale samo założenie o udziale statusu produktu zmienia lukę: S5a 736, S5c 458, S5d 845. Luki nie podaje się według klas, bo przypisanie klas wynika z wag wartości.
- Test na historii nie sprawdza mechanizmu lat 2028–2031. Dotyczy przyrostów przed art. 40. Nie weryfikuje poziomów ani tego, co dzieje się z tonażem po zakazie, bo przepis jeszcze nie działał.
- Przewaga nad prognozą naiwną nie jest potwierdzona. Prognoza naiwna to ostatnia znana wartość z rozkładem zmian z historii. W teście na historii (5 punktów startu prognozy, 2014–2022) model był dla wywozu netto trafniejszy średnio o 26,7%, ale różnica jest statystycznie nieistotna (p = 0,25). Dla startu 2014 model był wyraźnie gorszy od prognozy naiwnej (165,2 wobec 95,6 tys. t Al błędu). Gorzej wypadł też w 3 z 11 horyzontów: na 2, 4 i 8 lat naprzód.
- Dla części szeregów model jest słaby. Gorsze od prognozy naiwnej: pojazdy wycofane (ELV) o 14,8%. Z najlepszym prostym wzorcem przegrywają: opakowania o 3,0%, pojazdy wycofane (ELV) o 33,5%, odpady metali nieżelaznych W062 o 128,6%. Przedziały za wąskie, pokrycie przedziału 80%: opakowania 0,20, pojazdy wycofane (ELV) 0,48.
- Poziom zbiórki opiera się na bilansach 2024 o słabej jakości. Zbiórka nie jest mierzona wprost. Model wiążą bilanse aluminium 2024 dla UE-27 i pięciu państw, które są szacunkiem, nie pomiarem. Bez nich model w teście na historii zaniżał poziom: złom poużytkowy 2024 o 24–32% (2 517–2 813 wobec 3 714 tys. t Al), a odchylenie wynosi od −1,4 do −2,5 odchylenia standardowego dla wycofań i od −1,9 do −2,7 dla złomu poużytkowego. Prognoza główna zależy od tych bilansów.
- Wykaz państw z art. 41 to projekt aktu delegowanego. Nie został przyjęty na 31.10.2026; termin przyjęcia upływa 21.11.2026. Po przyjęciu aktu wynik trzeba przeliczyć. Unijny środek handlowy dla złomu aluminium (S5b) to wyłącznie hipoteza: według pisma European Aluminium z 7.09.2026, czyli stanowiska strony, projekt cła wycofano co najmniej czasowo 4.09.2026, a Komisja nie opublikowała dokumentu.
- Al przydatne, recykling w tej samej rodzinie i downcycling opierają się na założeniach o jakości. Klasy złomu, drogi technologiczne i parametry fizyczne klas to założenia R04 do potwierdzenia, a składy i limity stopów to przybliżenia ze źródeł publicznych, bez porównania z tekstem norm. Podział na recykling w tej samej rodzinie i downcycling jest orientacyjny. Metal pierwotny do rozcieńczania w alokacji LP zależy niemal w całości od założonego kosztu w celu LP: 63–1 739 tys. t w wariantach kosztu. To nie jest zużycie metalu pierwotnego ani zapotrzebowanie.
- Nie było przeglądu metalurga ani statystyka. Kontrola to wieloperspektywiczna kontrola wewnętrzna (przebiegi agentów AI). Przed użyciem w decyzjach handlowych lub inwestycyjnych potrzebny jest przegląd metalurga i statystyka.
- Część obliczeń kontrolnych jest orientacyjna. Nie osiągnęły pełnej zbieżności w 3 z 5 testów na historii i w 8 z 13 wariantów historii zużycia i czasów życia. Bieg główny spełnia przyjęty wymóg.
19. Wnioski
W wyniku głównym zbiórka UE-27 rośnie do 3 590,7 tys. t Al w 2031 r., a Al przydatne technologicznie, czyli Al w metalu z przetopu, do 4 730,0 tys. t Al przydatnego. Wywóz netto 255,6 tys. t Al w 2031 r. należy czytać jako wynik zależny od założeń. Po przyjęciu wykazu art. 41 wynik trzeba przeliczyć. Przed użyciem w decyzjach handlowych lub inwestycyjnych potrzebny jest przegląd metalurga i statystyka.
20. Odtwarzalność, kontrola i uwagi do R03 zebrane po publikacji
Wszystkie liczby pochodzą z deterministycznego kodu ze stałym ziarnem 20261030. Pliki wynikowe sprawdzono przez ponowne przeliczenie z tego samego fitu: 10 003 wierszy zgodnych co do zaokrąglenia, maks. różnica 0,0005 tys. t. Kontrola to wieloperspektywiczna kontrola wewnętrzna (przebiegi agentów AI). Nie było przeglądu metalurga ani statystyka, a modelu nie replikował zewnętrzny zespół.
| Priorytet | Zalecenie | Stan | Miejsce | Uwaga |
|---|---|---|---|---|
| P0 | Jednolita granica systemu (dla Al: CN 7602 z mostami) | częściowo | rozdz. 2 noty; sekcja system_boundary pliku | Jedna tabela definicji dla handlu, zużycia i zakładów, mosty 2620 40 i 7601 20 poza bilansem złomu. Zostają: przerób usługowy może być po dwóch stronach granicy, złom półwyrobów może zawierać część obiegu, metal ze zgarów nie ma osobnego przepływu, masa brutto LP różni się od Comext. |
| P0 | Poprawa nowcastu 2026 i rozliczenie różnicy w bilansie | częściowo | rozdz. 10 noty; sekcja nowcast pliku | Niezgodność rozłożona jawnie na zapasy i zużycie. Korektę obciążenia sierpniowego dodano po obejrzeniu wyników, k = 6 to założenie, backtest AI na jednym wydaniu danych. |
| P0 | Aktualizacja art. 41 po publikacji aktu | nie | rozdz. 9 i 18 noty; ostrzeżenia na stronie | Akt nieprzyjęty na 31.10.2026, termin 21.11.2026. Wykaz w modelu ma status PR; po przyjęciu trzeba przeliczyć. |
| P0 | Powtarzalna walidacja strukturalna bez przecieku | częściowo | rozdz. 13 noty; sekcja diagnostics pliku | Pełny rolling-origin: refit NUTS dla 5 punktów startu. Zostają: 3 z 5 fitów z R̂ ponad 1,01, dane z najnowszego wydania, postać szumu ustalona po trzech punktach startu, tłumienie opakowań i dryf przywozu wybrane na teście, informacja z bilansów 2024 w bazie złomu nowego. |
| P1 | Rewizja złomu nowego: jawny most między pomiarami | częściowo | rozdz. 7 noty; sekcja new_scrap pliku | Trzy wartości, skala na brutto i dwa pomiary w wiarygodności. Pomiary nie uzgadniają się w pełni, a kotwica brutto to rachunek kontroli. |
| P1 | Rewizja frakcji o niskiej jakości | częściowo | rozdz. 8 noty; sekcja quality pliku | Klasy niskiej jakości w LP, warunek statusu produktu dla klas bez szans na status. Klasy, parametry mi i ri oraz trasy to założenia bez przeglądu metalurga; klasa opakowań lekkich ma tylko parametr rozdziału na sztywne i laminaty. |
| P1 | Weryfikacja pokrycia przedziałów | częściowo | rozdz. 12 i 13 noty | Pokrycie 80% wywozu netto wynosi 0,86 na 5 punktach startu; przedziały za wąskie: opakowania, pojazdy wycofane (ELV). Kalibracji klastrowej nie stosuje się: po 2027 r. reżim jest nowy. |
| P1 | Niepewność wspólnych szoków | częściowo | rozdz. 12 noty | Szum procesu ma czynnik wspólny i państwowy z reszt; podział proces/pomiar to założenie. |
| P1 | Zmiany reżimów | nie | rozdz. 13 i 18 noty; ostrzeżenia na stronie | Historia ocenia model przed art. 40, więc mechanizmu blokady nie sprawdzono na danych. |
| Al | Straty tlenkowe i frakcje żużla (rozdz. 14.2) | częściowo | rozdz. 8 noty | Straty liczone jako Σ a(1 − r)x, mi i ri to założenia do potwierdzenia. Zgary i żużel są poza LP, a porównanie z rejestrem to wskaźnik orientacyjny. |
| Al | Profile krajowe odlewnictwa i stopów wtórnych (rozdz. 14.2) | nie | rozdz. 8 i 18 noty | LP działa na poziomie UE-27, a rejestr nie ma zdolności odlewni ciśnieniowych. |
| Al | Koszty usuwania domieszek i premia jakości (rozdz. 15) | nie | rozdz. 8 i 9 noty | Wartości klas ustalają porządek w alokacji. Usuwanie Mg jest jawne, ale model nie wyznacza cen ani premii jakości. |
| Al | Koszt doprowadzenia złomu do jakości handlowej (rozdz. 16.2) | nie | rozdz. 18 noty | Koszty sortowania to założenie, bez danych zakładów. |
| Al | Kontrola metalurgiczna (rozdz. 18.1, 18.4) | nie | rozdz. 20 noty | Nie było przeglądu metalurga ani statystyka. Jedyną kontrolą była wieloperspektywiczna kontrola wewnętrzna. |
Bibliografia
- Passarini F., Ciacci L., Nuss P., Manfredi S. (2018). Material Flow Analysis of Aluminium, Copper, and Iron in the EU-28. EUR 29220 EN, Publications Office of the European Union, Luxembourg (JRC111643). https://doi.org/10.2760/1079
- Cullen J.M., Allwood J.M. (2013). Mapping the Global Flow of Aluminum: From Liquid Aluminum to End-Use Goods. Environmental Science & Technology 47(7), 3057–3064. https://doi.org/10.1021/es304256s
- Held M., Rosat N., Georges G., Pengg H., Boulouchos K. (2021). Lifespans of passenger cars in Europe: empirical modelling of fleet turnover dynamics. European Transport Research Review 13, art. 9. https://doi.org/10.1186/s12544-020-00464-0
- Hatayama H., Daigo I., Matsuno Y., Adachi Y. (2009). Assessment of the Recycling Potential of Aluminum in Japan, the United States, Europe and China. Materials Transactions 50(3), 650–656. https://doi.org/10.2320/matertrans.MRA2008337
- Melo M.T. (1999). Statistical analysis of metal scrap generation: the case of aluminium in Germany. Resources, Conservation and Recycling 26(2), 91–113. https://doi.org/10.1016/S0921-3449(98)00077-9
- Buchner H., Laner D., Rechberger H., Fellner J. (2015). Dynamic Material Flow Modeling: An Effort to Calibrate and Validate Aluminum Stocks and Flows in Austria. Environmental Science & Technology 49(9), 5546–5554. https://doi.org/10.1021/acs.est.5b00408
- Liu G., Bangs C.E., Müller D.B. (2013). Stock dynamics and emission pathways of the global aluminium cycle. Nature Climate Change 3, 338–342. https://doi.org/10.1038/nclimate1698
- Langhorst M., Billy R.G., Schwotzer C., Kaiser F., Müller D.B. (2024). Inertia of Technology Stocks: A Technology-Explicit Model for the Transition toward a Low-Carbon Global Aluminum Cycle. Environmental Science & Technology 58(22), 9624–9635. https://doi.org/10.1021/acs.est.4c00976
- European Aluminium (2018). Environmental Profile Report. Life-Cycle inventory data for aluminium production and transformation processes in Europe. Bruksela. https://european-aluminium.eu/wp-content/uploads/2023/01/European-Aluminium_Environmental-Profile-Report-2018_full-version.pdf
- European Aluminium, Ramboll (2023). Net-Zero by 2050: Science-based Decarbonisation Pathways for the European Aluminium Industry. Raport pełny. https://european-aluminium.eu/wp-content/uploads/2023/11/23-11-14-Net-Zero-by-2050-Science-based-Decarbonisation-Pathways-for-the-European-Aluminium-Industry_FULL-REPORT.pdf
- Ducker Carlisle (2023). Aluminum Content in Passenger Vehicles (Europe). Public Summary, April 2023. https://european-aluminium.eu/wp-content/uploads/2023/05/23-05-02Aluminum-Content-in-Cars_Public-Summary.pdf
- Daigo I., Iwata K., Ohkata I., Goto Y. (2015). Macroscopic Evidence for the Hibernating Behavior of Materials Stock. Environmental Science & Technology 49(14), 8691–8696. https://doi.org/10.1021/acs.est.5b01164
- Boin U.M.J., Bertram M. (2005). Melting standardized aluminum scrap: A mass balance model for Europe. JOM 57(8), 26–33. https://doi.org/10.1007/s11837-005-0164-4
- Gaustad G., Olivetti E., Kirchain R. (2012). Improving aluminum recycling: A survey of sorting and impurity removal technologies. Resources, Conservation and Recycling 58, 79–87. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2011.10.010
- Raabe D. i in. (2022). Making sustainable aluminum by recycling scrap: The science of "dirty" alloys. Progress in Materials Science 128, 100947. https://doi.org/10.1016/j.pmatsci.2022.100947
- Shankar, Söderhjelm, Apelian (2025). J. Sustain. Metall. 11, 472–484. https://doi.org/10.1007/s40831-024-00989-x
- Akram, Holthe, Ringen (2026). JOM 78, 6113–6127. https://doi.org/10.1007/s11837-026-08309-2
- Werheit i in. (2011). J. Anal. At. Spectrom. 26, 2166. https://doi.org/10.1039/c1ja10096c
- Williams i in. (2023). Sensors 23, 7837. https://doi.org/10.3390/s23187837
- The Aluminum Association, International Alloy Designations and Chemical Composition Limits for Wrought Aluminum and Wrought Aluminum Alloys, sierpień 2018 https://www.aluminum.org/sites/default/files/2021-11/TealSheet.pdf
- The Aluminum Association, Designations and Chemical Composition Limits for Aluminum Alloys in the Form of Castings and Ingot, sierpień 2025 https://www.aluminum.org/sites/default/files/2025-10/Pink%20Sheets%202025.pdf
- Hoffman M.D., Gelman A. (2014) The No-U-Turn Sampler. Journal of Machine Learning Research 15, 1593–1623. https://doi.org/10.48550/arXiv.1111.4246
- Vehtari A., Gelman A., Simpson D., Carpenter B., Bürkner P.-C. (2021) Rank-Normalization, Folding, and Localization: An Improved R̂. Bayesian Analysis 16(2), 667–718. https://doi.org/10.1214/20-BA1221
- Gneiting T., Raftery A.E. (2007) Strictly Proper Scoring Rules, Prediction, and Estimation. JASA 102(477), 359–378. https://doi.org/10.1198/016214506000001437
- Diebold F.X., Mariano R.S. (1995) Comparing Predictive Accuracy. Journal of Business & Economic Statistics 13(3), 253–263. https://doi.org/10.1080/07350015.1995.10524599
- Grömping U. (2006) Relative Importance for Linear Regression in R: The Package relaimpo. Journal of Statistical Software 17(1). https://doi.org/10.18637/jss.v017.i01
- Ansari A.F., Stella L., Turkmen C. i in. (2024) Chronos: Learning the Language of Time Series. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2403.07815
- Das A., Kong W., Sen R., Zhou Y. (2024) A decoder-only foundation model for time-series forecasting. PMLR 235. https://doi.org/10.48550/arXiv.2310.10688
- Ke G., Meng Q., Finley T. i in. (2017) LightGBM: A Highly Efficient Gradient Boosting Decision Tree. NeurIPS 30. https://proceedings.neurips.cc/paper/2017/hash/6449f44a102fde848669bdd9eb6b76fa-Abstract.html
← Prognoza: Rynek złomu aluminium w krajach Unii Europejskiej w latach 2026–2031 · Metoda portalu →